Sprzedam biznes szukam inwestora nieruchomości franczyza franchising

Przedsiębiorstwo można finansować pozyskując środki z wiciu różnorodnych źródeł. Wybór konkretnego źródła finansowania zależy od takich czynników, jak forma działania przedsiębiorstwa, stopień jego rozwoju, czy pożądana struktura i koszt kapitału. Celem niniejszego opracowania jest przybliżenie małym i średnim przedsiębiorstwom metod pozyskiwania środków za pośrednictwem funduszy inwestycyjnych typu venture capital i poprzez publiczny rynek kapitałowy. Opracowanie składa się z trzech części. Pierwsza zawiera omówienie form i uwarunkowań różnych sposobów finansowania, w drugiej przedstawiono sposoby finansowania przedsiębiorstw poprzez fundusze inwestycyjne, a w trzeciej poprzez publiczny rynek kapitałowy, czyli przez giełdę i rynek pozagiełdowy. Ponadto, na końcu opracowania zamieszczono szereg załączników przybliżających konkretne zagadnienia poruszane w poszczególnych rozdziałach.

W początkowym okresie działalności małe i średnic przedsiębiorstwa finansowane są najczęściej ze środków własnych założycieli oraz z wypracowywanych zysków. W miarę rosnących potrzeb inwestycyjnych źródła te okazują się jednak niewystarczające i właściciele muszą podjąć decyzję o pozyskaniu środków zewnętrznych. Oprócz kredytu jednymi z najważniejszych źródeł zewnętrznych, z których można pozyskać znaczne środki są fundusze inwestycyjne oraz publiczny rynek kapitałowy. W kolejnych punktach omówione zostanie finansowanie kapitałem dłużnym i udziałowym, finansowanie pośrednie i bezpośrednie oraz finansowanie poprzez rynek prywatny i publiczny. Przedstawione zostanie również znaczenie formy prawnej przedsiębiorstwa dla pozyskiwania kapitału.

Finansowanie kapitałem dłużnym polega na pożyczaniu przez przedsiębiorstwo środków na określony czas. Pożyczający uzyskuje wówczas prawo do zwrotu kapitału i odsetek, nie ma jednak prawa decydowania o sposobie działania przedsiębiorstwa. Natomiast przedsiębiorstwo zaciąga dług, który w przyszłości będzie musiało spłacić wraz z odsetkami.

Finansowanie kapitałem udziałowym polega natomiast na pozyskiwaniu przez przedsiębiorstwo środków bezterminowo. Wpłacający środki uzyskuje w zamian prawo do udziału w zyskach przedsiębiorstwa, a także prawo do decydowania o sposobie jego działania. Oznacza to konieczność przekazania części kontroli nad przedsiębiorstwem podmiotom zewnętrznym, bez czego jednak pozyskanie przez przedsiębiorstwo znacznego kapitału jest często niemożliwe.
Pomiędzy wysokością kapitału dłużnego i udziałowego powinna istnieć równowaga. Zbyt niski poziom kapitału dłużnego często niepotrzebnie ogranicza stopę zwrotu z kapitału udziałowego, natomiast poziom zbyt wysoki podwyższa ryzyko niewypłacalności.

Przykłady finansowania kapitałem dłużnym, to zaciągnięcie pożyczki, kredytu bankowego, lub emisja dłużnych papierów wartościowych, takich jak np. obligacje. Natomiast finansowanie kapitałem udziałowym, to wystawienie udziałów przez spółkę z o.o. lub emisja przez spółkę akcyjną udziałowych papierów wartościowych, czyli akcji.

Finansowanie pośrednie polega na pozyskiwaniu przez przedsiębiorstwo kapitałów poprzez pośredników finansowych. Pośrednicy gromadzą środki indywidualnych osób lub firm i inwestują je w większe przedsięwzięcia. Rolę pośredników spełniają najczęściej takie instytucje jak banki, czy fundusze inwestycyjne.
Finansowanie bezpośrednie polega natomiast na pozyskiwaniu przez przedsiębiorstwo kapitałów wprost od inwestorów, bez udziału pośredników. Inwestorami mogą hyc zarówno osoby fizyczne, jak i firmy.

Zaletą finansowania pośredniego jest możliwość pozyskania od pośrednika większych środków niż. środki jakie można uzyskać od indywidualnych inwestorów. Jednakże z finansowaniem tego rodzaju /.wiązane są koszty pośrednictwa.

Zaletą finansowania bezpośredniego pozyskiwanego z prywatnych źródeł jest zmniejszenie kosztów pozyskiwania kapitału, natomiast problemem jest ograniczona wielkość środków jakimi dysponują poszczególni inwestorzy. Problem ten można jednak rozwiązać pozyskując środki bezpośrednio od bardzo wielu inwestorów, co umożliwia publiczny rynek kapitałowy.

Finansowanie poprzez rynek prywatny polega na pozyskiwaniu kapitału zewnętrznego od ograniczonej, natomiast finansowanie poprzez rynek publiczny od bardzo dużej liczby osób lub firm.

Zaletą finansowania poprzez rynek prywatny jest możliwość pozyskania kapitału od określonej osoby lub firmy, po koszcie nieco niższym niż na rynku publicznym. Problemem może być natomiast ograniczona wielkość środków jakie można pozyskać w ten sposób. Może to uniemożliwić wykorzystanie rynku prywatnego jako źródła kapitałów o dużej wielkości. Innym problemem na rynku prywatnym są trudności z wyceną przedsiębiorstwa przy sprzedaży akcji. Ponadto, w związku z małą płynnością rynku prywatnego, trudno jest szybko zbyć na tym rynku posiadane akcje lub obligacje po godziwej cenie. Problemy te nie występują na publicznym rynku kapitałowym.

Zalety finansowania przedsiębiorstwa poprzez rynek publiczny są następujące:
- możliwość pozyskania znacznych kapitałów zarówno dłużnych jak i udziałowych - dzięki obecności na rynku publicznym wielu inwestorów,
- możliwość wyceny i zbycia posiadanych obligacji lub akcji po cenie rynkowej, dzięki istnieniu rozwiniętego publicznego obrotu wtórnego papierami wartościowymi,
- bezpłatna, ogólnokrajowa reklama przedsiębiorstwa, co wynika z dużego zainteresowania spółkami publicznymi przez dziennikarzy, analityków finansowych, czy inwestorów,
- zwiększenie wiarygodności przedsiębiorstwa, co wynika z poddania przedsiębiorstw publicznych ścisłym obowiązkom informacyjnym oraz ich surowej ocenie przez rynek,
- bardzo ułatwione i tanie pozyskiwanie kolejnych kapitałów dzięki uzyskanej przez przedsiębiorstwo wiarygodności i prestiżu.

Pozyskiwanie środków poprzez publiczny rynek kapitałowy przynosi różnorodne korzyści, choć wiążą się z tym także pewne zobowiązania i wydatki. Korzyści są tym większe, a wydatki relatywnie tym mniejsze, im większy pozyskuje się kapitał. Rynek publiczny jest szczególnie dobrym miejscem na pozyskiwanie kapitałów przez małe i średnic przedsiębiorstwa, które dynamicznie rozwijają się i mają duże potrzeby kapitałowe trudne do zaspokojenia na rynku prywatnym, np. poprzez zaciągnięcie kredytu.

Możliwość skorzystania z niektórych metod finansowania uwarunkowana jest spełnieniem określonych wymagań prawnych. Dla małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie istotne znaczenie ma forma prawna prowadzonej działalności, zwłaszcza w przypadku pozyskiwania finansowania poprzez publiczny rynek kapitałowy.

Małe i średnie przedsiębiorstwa często mają formę spółki cywilnej, jawnej bądź komandytowej, które szczególnie dobrze odpowiadają prowadzeniu działalności w mniejszym rozmiarze. Wymienione spółki s;; spółkami osobowymi, co oznacza, że w ich działaniu bardzo ważną rolę odgrywają wspólnicy, którzy nie tylko wnoszą kapitał do spółki, ale także osobiście prowadzą wszystkie jej sprawy. Spółki takie nie mają ponadto osobowości prawnej, co oznacza, że nie mogą zaciągać zobowiązań w swoim imieniu, lecz jedynie w imieniu wspólników. Zwiększa to ryzyko prowadzenia działalności, gdyż wspólnicy odpowiadają za zobowiązania spółki całym swoim majątkiem. Dodatkowo, ze względu na brak osobowości prawnej, spółki osobowe nie mogą emitować papierów wartościowych, czyli akcji i obligacji.

W miarę rozwoju przedsiębiorstwa, konieczności pozyskiwania znacznych kapitałów zewnętrznych oraz wprowadzania do spółki nowych udziałowców, przedsiębiorstwa działające w formie spółek osobowych przekształcane są w spółki kapitałowe, takie jak spółka z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółka akcyjna. W spółkach kapitałowych wspólnicy (udziałowcy w spółce z o.o. lub akcjonariusze w spółce akcyjnej) wnoszą kapitał do spółki, lecz zazwyczaj nie prowadzą bezpośrednio jej spraw. Spółki kapitałowe mają rozbudowaną strukturę organów wewnętrznych. Sprawy spółki prowadzi zarząd, prawidłowe działanie spółki kontrolowane jest najczęściej przez radę nadzorczą, natomiast wspólnicy mają możliwość wglądu w działanie spółki na walnym zgromadzeniu wspólników (udziałowców lub akcjonariuszy). Spółki kapitałowe posiadają osobowość prawną, co oznacza, że mogą zaciągać zobowiązania w swoim imieniu. Zmniejsza to ryzyko prowadzenia działalności, gdyż wspólnicy odpowiadają za zobowiązania spółki jedynie do wysokości wniesionego kapitału. Ponadto, ze względu na posiadaną osobowość prawną, spółki kapitałowe mogą emitować papiery wartościowe - spółki z o.o. obligacje, natomiast spółki akcyjne obligacje i akcje (udziały w spółkach z o.o. nie są papierami wartościowymi). Największe przedsiębiorstwa, które pozyskują bardzo duże kapitały od szerokiego grona inwestorów, mają najczęściej formę spółki akcyjnej.

Posiadanie osobowości prawnej ma szczególnie istotne znaczenie i warunkuje możliwość pozyskiwania kapitału od funduszy inwestycyjnych oraz poprzez publiczny rynek kapitałowy. Fundusze inwestują zazwyczaj w przedsiębiorstwa przez obejmowanie udziałów (w spółkach z o.o.) lub akcji (w spółkach akcyjnych), dzięki czemu nie tylko dostarczają przedsiębiorstwom kapitał, ale także wspierają je w zarządzaniu i kontrolują ich działalność. Natomiast pozyskiwanie finansowania poprzez publiczny rynek kapitałowy, co trzeba wyraźnie podkreślić, możliwe jest wyłącznie poprzez publiczną emisję obligacji lub akcji (papierów wartościowych). Ponieważ udziały w spółkach z o.o. nic są papierami wartościowymi, więc spółki z o.o. nie mogą poprzez publiczny rynek kapitałowy pozyskiwać kapitału udziałowego, a jedynie kapitał dłużny. Na rynku publicznym spółki z o.o. mogą emitować jedynie obligacje, natomiast spółki akcyjne zarówno obligacje jak i akcje.

Małe i średnie przedsiębiorstwa, działające w formie spółki osobowej, które chcą pozyskać kapitał od funduszy inwestycyjnych lub poprzez publiczny rynek kapitałowy muszą najpierw zmienić formę na jedną ze spółek kapitałowych. Spółkę osobową (cywilną, jawną lub komandytową) można przekształcić w spółkę kapitałową (z o.o. lub akcyjną) na przykład poprzez podjęcie następujących kroków: 1) utworzenie odpowiedniej spółki kapitałowej (z o.o. lub akcyjnej), 2) wniesienie do niej wkładu (tzw. aportu) w postaci przedsiębiorstwa prowadzonego dotychczas przez spółkę osobową i objęcie w zamian udziałów (spółka z o.o.) lub akcji (spółka akcyjna), 3) zlikwidowanie dotychczasowej spółki osobowej.